Köpekte Maya Enfeksiyonu: Belirtiler ve Tedavi

Kısa cevap: Köpek maya enfeksiyonu, cilt ve kulakta doğal olarak bulunan Malassezia mayasının aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkar. En tipik belirtileri kaşıntı, yağlı ve kalınlaşmış deri, koyulaşan renk ve keskin, küflü bir kokudur. Tedavi genellikle antifungal şampuan, kulak damlası veya ağızdan verilen ilaçlarla yapılır. Ama en önemli adım, mayanın çoğalmasına zemin hazırlayan asıl nedeni (alerji, nem, hormon sorunu) bulmaktır. Aksi hâlde enfeksiyon tekrar eder.

Maya Enfeksiyonu Nedir?

Maya, köpeğin derisinde ve kulak kanalında normalde az sayıda bulunan bir mantar türüdür. Sağlıklı bir ciltte problem yaratmaz. Ancak deri bariyeri bozulduğunda, ortam nemlendiğinde veya bağışıklık zayıfladığında hızla çoğalır.

Yani maya enfeksiyonu çoğu zaman bir sonuçtur, ana hastalık değildir. Bu yüzden sadece ilaçla bastırmak yeterli olmaz.

Belirtiler: Neye Dikkat Etmeli?

Ciltte

• Şiddetli kaşıntı, yalama, kendini ısırma
• Yağlı, yapış yapış tüy ve deri
• Kızarıklık, sonra deride kalınlaşma ve koyulaşma (fil derisi görünümü)
• Kepeklenme, pul pul dökülme
• Ekşi hamur veya küf gibi belirgin koku

Kulakta

• Kahverengi, mumlu veya çamur kıvamında akıntı
• Kulağı kaşıma, başını sallama, başını tek yana eğme
• Kulak kepçesinde kızarıklık ve sıcaklık
• Dokununca acı tepkisi

Sık Görüldüğü Bölgeler

• Kulak kanalı ve kepçe içi
• Parmak araları ve pençe altı
• Koltuk altı, kasık, karın
• Boyun kıvrımları, dudak kenarları
• Kuyruk altı ve yüz kırışıkları

Neden Ortaya Çıkar?

Cocker spaniel, basset hound, west highland white terrier, labrador ve shih tzu gibi ırklarda risk daha yüksektir. Bu, cilt hastalıklarına genel yatkınlıkla da paralel gider.

Teşhis Nasıl Konur?

Gözle tahmin yürütmek yanıltıcıdır. Bakteriyel enfeksiyon, uyuz ve alerji benzer görünebilir. Veteriner şu yöntemleri kullanır:

1. Sitoloji: Deriden bant veya sürüntü örneği alınır, mikroskopta maya hücreleri sayılır. En hızlı ve en belirleyici yöntemdir.
2. Kulak sürüntüsü: Mayanın yanında bakteri de var mı diye bakılır. İkisi sıklıkla birliktedir.
3. Kazıntı testi: Uyuz parazitlerini dışlamak için.
4. Kan testleri: Tekrarlayan vakalarda tiroid ve hormon değerleri incelenir.
5. Eliminasyon diyeti veya alerji testi: Sürekli nükseden vakalarda önerilir.

Tedavi Adımları

1. Yerel (Topikal) Tedavi

• Klorheksidin, mikonazol veya ketokonazol içeren tıbbi şampuanlar
• Şampuanı köpüklendirip en az 5–10 dakika deride bekletmek gerekir; hemen durulamak işe yaramaz
• Genellikle haftada 2–3 kez, veteriner belirlediği süre boyunca
• Küçük bölgeler için antifungal krem, sprey veya mendil

2. Kulak Tedavisi

• Uygun kulak temizleyicisi ile akıntının çözülmesi
• Antifungal + antiinflamatuvar içerikli damlalar
• Kulak zarı sağlam mı diye önce muayene şart; bu yüzden rastgele damla kullanılmaz

3. Sistemik Tedavi

• Yaygın veya inatçı vakalarda ağızdan antifungal tabletler
• Karaciğer değerlerinin izlenmesi gerekebilir
• Süre kısaltılmamalı; belirtiler geçse de kür tamamlanmalı

4. Asıl Nedenin Yönetimi

• Besin alerjisi varsa uygun diyet düzeni; doğru beslenme planı deri sağlığını doğrudan etkiler
• Omega-3 yağ asidi desteği (veteriner onayıyla)
• Hormon hastalığı varsa o hastalığın tedavisi
• Pire ve kene kontrolünün sürdürülmesi

Tekrarlamayı Önlemek

• Banyodan ve yüzmeden sonra kulakları, parmak aralarını ve kıvrımları iyice kurutun.
• Sarkık kulaklı köpeklerde kulakları haftada bir kontrol edin.
• Kulak temizliğinde pamuklu çubuğu kanala sokmayın; kiri içe iterek zarar verebilir.
• Kıvrımlı yüz yapısına sahip ırklarda kıvrımları nemli mendille silip kurulayın.
• Yatak, battaniye ve havluları sıcak suda düzenli yıkay